Takiego zaćmienia Słońca nie było od lat. Europa utonie w mroku

Szanse na obserwację całkowitego zaćmienia Słońca nie zdarzają się często. Ostatnie takie zjawisko widoczne w kontynentalnej Europie miało miejsce 11 sierpnia 1999 r., a w Polsce 30 czerwca 1954 roku.
12 sierpnia 2026 roku Ziemia, Księżyc i Słońce znów ustawią się w jednej linii nad Europą. Pas całkowitego zaćmienia Słońca będzie przechodził przez Europę i obejmie Arktykę, Grenlandię, Islandię, Ocean Atlantycki, północną Hiszpanię i skrajny północno-wschodni obszar Portugalii. Najdłużej, bo aż 2 minuty i 18 sekund całkowite zaćmienie Słońca będzie można oglądać na Oceanie Atlantyckim - 45 km od zachodniego wybrzeża Islandii.

O której godzinie dojdzie do całkowitego zaćmienia Słońca w Europie?

• Grenlandia - 13:07 czasu lokalnego,
• Islandia - 16:42 czasu lokalnego,
• Portugalia - 17:30 czasu lokalnego,
• Hiszpania - 19:30 czasu lokalnego.

Najlepszym miejscem do obserwacji tego zjawiska będzie Hiszpania. To właśnie tam możemy spodziewać się bezchmurnej pogody. W Hiszpanii najdłuższe całkowite zaćmienie Słońca będzie widoczne w miejscowościach A Coruña i Lugo. Potrwa 1 minutę i 51 sekund.

Poza pasem całkowitego zaćmienia możemy oglądać częściowe zaćmienie Słońca. Obszar ten jest znacznie większy i obejmuje również Polskę. Księżyc w ponad 90% pokryje Słońce między innymi w Irlandii, Wielkiej Brytanii, Portugalii, Francji, we Włoszech i na Bałkanach.

Jeśli nie zobaczysz całkowitego zaćmienia Słońca w 2026 roku, następną szansę będziesz mieć... 2 sierpnia 2027 roku. Za rok czeka nas znacznie dłuższe zaćmienie, które będzie widoczne głównie w Afryce Północnej. Obejmie także najdalej na południe wysunięte rejony Hiszpanii (okolice Malagi).

W Polsce całkowite zaćmienie Słońca w 2026 roku nie będzie widoczne. Za to 12 sierpnia czeka nas niecodzienny zachód Słońca. Tego dnia tarcza Księżyca o godzinie 19:56 zakryje Słońce w ok. 80% (w Warszawie 81%, w Krakowie 80%).

Częściowe zaćmienie Słońca widoczne nad Polską rozpocznie się o godzinie 19:15, tuż przed jego zachodem. Nasza gwiazda schowa się za horyzontem o 20:04, dalej będąc zasłoniętą przez Księżyc. To zjawisko najlepiej oglądać nad morzem czy w innych miejscach z odkrytym zachodnim horyzontem.

Choć częściowe zaćmienie Słońca w 2026 roku nie spowoduje nagłej ciemności, to jednak możemy się spodziewać widocznej zmiany kolorów na niebie, które przybierze ołowiany odcień.

W tej krótkiej chwili podczas całkowitego zaćmienia Słońca można spojrzeć na nie gołym okiem. Jednak tylko przez krótki czas i tylko w miejscach, w których rzeczywiście Księżyc zupełnie przysłoni Słońce. W Polsce całe zjawisko należy obserwować przez specjalne okulary z mocnym filtrem spełniającym normę ISO 12312-2. Tylko one zabezpieczą wzrok przed szkodliwym promieniowaniem słonecznym.

NASA na oficjalnej stronie przypomina również, że zaćmienie Słońca nie należy obserwować przez lornetki, teleskopy czy aparaty, nawet w specjalnych okularach. Skupione promienie słoneczne mogą uszkodzić filtry i wzrok.

12 sierpnia 2026 roku będzie dniem wyjątkowym nie tylko ze względu na niecodzienny zachód Słońca i jego częściowe zaćmienie. Zaraz po tym spektaklu czeka nas coroczna noc spadających gwiazd. To właśnie w nocy z 12 na 13 sierpnia przypada największa aktywność roju Perseidów.

Zarówno Słońce, jak i Księżyc wspólnie schowają się za horyzontem, nie przeszkadzając nam w tym widowisku. Także nie pozostaje nic jak dobrze zaplanować ten dzień i spędzić go w miejscu oddalonym od intensywnych źródeł światła, najlepiej w towarzystwie. Pamiętajcie o życzeniu.