Ropa naftowa w Wenezueli. Kraj śpiący na czarnym złocie

Operacja USA w Wenezueli miała miejsce w nocy z piątku na sobotę (2-3 stycznia 2025), kiedy to m.in. siły amerykańskie schwytały prezydenta Nicolása Maduro. Stanie on przed sądem, oskarżony o przemyt kokainy do Stanów Zjednoczonych. W interwencji zbrojnej chodziło nie tylko o obalenie dyktatora i przejęcie władzy nad krajem, ale również o kontrolę nad ropą w Wenezueli - a może wręcz przede wszystkim o to.

W sobotę (3 stycznia) Donald Trump jasno zakomunikował, że USA przejmą kontrolę nad ogromnymi rezerwami ropy naftowej Wenezueli, a amerykańskie firmy zainwestują miliardy dolarów w odbudowę podupadłego przemysłu naftowego. A jest w co inwestować, bowiem to państwo w Ameryce Południowej wręcz leży na złożach ropy.

Jak wynika z danych agencji U.S. Energy Information Administration (EIA) z 2023 roku, Wenezuela posiada ogromne zasoby ropy naftowej - największe potwierdzone rezerwy na świecie. Ich wartość wynosi ok. 303 miliardów baryłek. To blisko jedna piąta światowych rezerw i więcej niż Arabia Saudyjska (267 mld baryłek), Iran (209 mld), Irak (145 mld), Zjednoczone Emiraty Arabskie (113 mld), Kuwejt (102 mld) czy Rosja (80 mld).

Mimo że dysponuje największymi złożami ropy na świecie, Wenezueli daleko do najbogatszych krajów świata. Wiąże się to m.in. z trudnościami w wydobyciu i podupadłą infrastrukturą, którą Donald Trump "wspaniałomyślnie" zapowiedział odbudować rękami i dolarami amerykańskich firm. "Nasze bardzo duże, amerykańskie firmy naftowe - największe gdziekolwiek na świecie - wejdą, wydadzą miliardy dolarów, naprawią bardzo zepsutą infrastrukturę, infrastrukturę naftową" - powiedział amerykański prezydent na konferencji w Mar-a-Lago.

Warto też odnotować, że Wenezuela posiada jedne z największych złóż gazu ziemnego na świecie. Rezerwy wynoszą ok. 195-200 bln stóp sześciennych (TCF), co plasuje ten kraj na 7-8 miejscu na świecie oraz 1 miejscu w Ameryce Południowej.

Wenezuela ma największe potwierdzone złoża ropy na świecie, ale jej obecny potencjał wydobywczy jest bardzo niski. Państwo to produkuje zaledwie milion baryłek ropy naftowej dziennie, co stanowi ok. 0,8% światowej produkcji. Tamtejsze złoża, zwłaszcza w Pasie Orinoco, zawierają bardzo gęstą i ciężką ropę, która wymaga zmieszania z lżejszymi frakcjami lub poddaniu wstępnej obróbki, co wymaga dużych nakładów finansowych i technologii. A tych specjalnie nie ma. Powodem jest nie tylko sam brak inwestycji, ale również korupcja, sankcje międzynarodowe i głęboki kryzys ekonomiczny.

Wszystko to doprowadziło do tego, że Wenezuela, która jeszcze w latach 90. XX w. produkowała 3,5 mln baryłek ropy dziennie, aktualnie produkuje zaledwie 1 mln. Po tym, jak USA zainstalują w Wenezueli swoje koncerny naftowe (np. Chevron), wydobycie najprawdopodobniej znowu wzrośnie - możliwe, że o 3 mln baryłek dziennie. Może to także doprowadzić do znaczącego obniżenia światowych cen ropy - z 60 USD do 55 lub nawet 50 USD w kolejnych miesiącach.

Głównym obszarem występowania złóż ropy w Wenezueli jest wspomniany Pas Orinco, znajdujący się na północy kraju. Rozciąga się na szerokości ok. 600 km i długości 70 km. Występuje tam wyjątkowo ciężka ropa naftowa, o gęstości przypominającej smołę i zawierająca sporo zanieczyszczeń. Jej wydobycie jest znacznie trudniejsze niż w przypadku "lekkiej" ropy w krajach arabskich.

Ropa naftowa jest paliwem kopalnym, które powstaje przez miliony lat. Odbywa się to poprzez beztlenowy rozkład materii organicznej pochodzącej z prehistorycznych organizmów, wliczając w to zooplankton i algi. Szacuje się, że 70% światowych zasobów ropy pochodzi z mezozoiku (252-62 mln lat temu). Wtedy jeszcze na świecie nie było dinozaurów, więc mylny jest dość powszechny pogląd, iż "czarne złoto" to ich przeobrażone szczątki.

Owe szczątki organiczne osadzały się na dnach mórz i rzek, a przez kolejne miliony lat zakopywały się coraz głębiej. Rosnące ciśnienie i temperatura oraz brak tlenu doprowadziły do transformacji tej materii w kerogen - woskową substancję, która w dalszej kolejności w wyniku procesu katagenezy przekształca się w węglowodory, a te tworzą ropę naftową.