Z księżycowej ziemi wyrosła roślina. Naukowcy zrobili ważny krok
Powrót ludzi na Księżyc oznacza nie tylko rakiety i skafandry, ale też bardzo prozaiczne pytanie: co będą jeść astronauci? Naukowcy z Teksasu wykonali właśnie zaskakujący krok w stronę kosmicznego rolnictwa. W "księżycowej ziemi" udało im się coś wyhodować i zebrać.
Powrót ludzi na Księżyc przestaje być wyłącznie domeną science fiction. Wraz z przygotowaniami do kolejnych misji pojawia się jednak bardzo przyziemne pytanie... Co będą jedli przyszli astronauci? Najnowsze badania naukowców z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin sugerują, że odpowiedź może być zaskakująco prosta - ciecierzycę. Udało się ją bowiem wyhodować w materiale przypominającym księżycowy grunt.
Roślina wyrosła z "księżycowej ziemi"
Eksperyment przeprowadzono we współpracy z Uniwersytetu Texas A&M, a jego wyniki opublikowano w czasopiśmie Scientific Reports. Zespół badaczy wykorzystał specjalny symulant regolitu, czyli materiał odtwarzający skład próbek przywiezionych przez astronautów programu Apollo.
Regolit księżycowy jest jednak wyjątkowo trudnym środowiskiem dla roślin. Brakuje w nim mikroorganizmów i materii organicznej, które w zwykłej glebie umożliwiają życie. Zawiera wprawdzie minerały potrzebne do wzrostu roślin, ale także metale ciężkie mogące działać toksycznie.
Dr Sara Santos z instytutu geofizyki UTIG tłumaczy, że celem projektu było zrozumienie, czy uprawa na Księżycu w ogóle jest możliwa.
- Badania dotyczą zrozumienia możliwości uprawy roślin na Księżycu. Jak możemy przekształcić ten regolit w glebę? Jakie naturalne mechanizmy mogą spowodować taką przemianę? - wyjaśnia naukowczyni.
Dżdżownice i grzyby zamiast nawozów
Aby stworzyć roślinom bardziej sprzyjające warunki, badacze dodali do symulowanego regolitu wermikompost. To produkt powstający dzięki pracy dżdżownic. Ten materiał jest bogaty w składniki odżywcze oraz mikroorganizmy. Następnie nasiona ciecierzycy pokryto grzybami mikoryzowymi, które żyją w symbiozie z roślinami. Pomagają one pobierać składniki pokarmowe, a jednocześnie ograniczają wchłanianie metali ciężkich.
Mieszanki zawierające do 75 procent "księżycowej ziemi" pozwoliły uzyskać rośliny zdolne do wydania plonu. Przy większej ilości regolitu rośliny zaczynały jednak wykazywać oznaki stresu i szybciej obumierały.
Zobacz również:
Czy kosmiczna ciecierzyca będzie jadalna?
Samo wyhodowanie roślin to dopiero pierwszy krok. Naukowcy muszą jeszcze sprawdzić, czy taka ciecierzyca byłaby bezpieczna do spożycia i czy zawiera odpowiednie składniki odżywcze.
- Chcemy zrozumieć ich przydatność jako źródła pożywienia. Jak bardzo są zdrowe? Czy mają składniki odżywcze, których potrzebują astronauci? Jeśli nie są bezpieczne do jedzenia, ile pokoleń będzie potrzebnych, aby stały się bezpieczne - podkreśla doktorantka Jessica Atkin z Texas A&M University, główna autorka publikacji:
Może więc te śmiałe wizje ogrodów na Księżycu czy Marsie wcale nie są takie dalekie do osiągnięcia... Cóż, zawsze lepsze normalne warzywa niż potencjalna odżywcza papka jak z "Matrixa" zawierająca składniki potrzebne do przeżycia.
Źródło: Uniwersytet Teksański w Austin
Publikacja: Jessica Atkin i in., Bioremediacja imitatora regolitu księżycowego poprzez grzyby mikoryzowe i symbiozę roślinną umożliwia ciecierzycy widzenie, Scientific Reports (2026). DOI: 10.1038/s41598-026-35759-0
