Arktyka

Wtorek, 21 listopada 2023 (14:46) Aktualizacja Wtorek, 12 grudnia 2023 (15:28)
Arktyka to wysunięty najdalej na północ region Ziemi. Otacza on Biegun Północny. Nazwa tego obszaru pochodzi od greckiego słowa Arctos (niedźwiedź) i odnosi się do dwóch konstelacji, czyli Wielkiej i Małej Niedźwiedzicy (Ursa Maior, Ursa Minor).
Arktyka - najważniejsze informacje
Grenlandia w Arktyce to autonomiczna część Danii. /123RF/PICSEL

Arktyka - najważniejsze informacje

Arktyka obejmuje Ocean Arktyczny oraz wszystkie wyspy, które są na nim zlokalizowane (w tym Grenlandię oraz Islandię). Części takich krajów, jak Norwegia, Kanada, USA, Rosja, Finlandia, Dania oraz Szwecja również są zaliczane do tego obszaru. 

Dolna granica Arktyki jest wyznaczona przez lipcową izotermę wynoszącą +10°C. Odnosi się ona także do obszaru występowania tundry. Powierzchnia Oceanu Arktycznego jest pokryta lodem, który zmienia swój zasięg w ciągu roku. Arktyka w przeciwieństwie do Antarktydy nie jest kontynentem. 

Na tym obszarze panuje surowy klimat charakteryzujący się niskimi temperaturami, porywistym wiatrem oraz wszechobecnym śniegiem i lodem. Teren, który nie jest nimi pokryty, porasta tundra.

Naukowcy szacują, że na Arktyce występuje aż 1700 gatunków różnorodnych roślin, glonów oraz grzybów. Faunę reprezentuje natomiast wiele zwierząt. Niekwestionowanym królem Arktyki jest niedźwiedź polarny. Na tym obszarze występują także woły piżmowe, renifery, walenie, lemingi, maskonury oraz foki. Szczególnie ciekawym gatunkiem arktycznego zwierzęcia jest narwal. To bardzo rzadko spotykany morski ssak z charakterystycznymi kłami. 

Arktyka jest obszarem bogatym w zasoby naturalne

Przede wszystkim jest to słodka woda, która stanowi około 10% wszystkich jej pokładów na ziemi. Na Arktyce występują także rezerwy ropy naftowej oraz gazu ziemnego. Co ciekawe, nie ma żadnych międzynarodowych ustaleń prawnych, które regulowałyby status tego obszaru. 
Lód, którym pokryta jest Arktyka, ma ogromne znaczenie dla utrzymania równowagi klimatycznej na Ziemi. Przede wszystkim reguluje on temperaturę oceanów, a także odbija światło słoneczne, co nieco schładza planetę. Pokrywa lodowa zaczęła się tworzyć się w epoce neogenu (23 mln do 2,58 mln lat temu). 

Na wyspie Spitsbergen (największej w Norwegii) położonej na archipelagu Svalbard znajduje się Polska Stacja Polarna Hornsund prowadzona przez Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk. 
Ludność Arktyki to około 4 000 000 ludzi. W grupie tej znajdują się także rdzenne grupy etniczne, takie jak m.in. Nieńcy, Inuici, Lapończycy oraz Czukcze. Najbardziej zaludnioną częścią Arktyki są okolice Morza Łaptiewów, gdzie mieszka ponad 2 000 000 osób. 

Temat Arktyka znajdziesz również w serwisie:

Więcej na temat Arktyka

Arktyka - Wiadomości

Arktyka - Wideo

  • Rosja i Chiny ruszają na podbój Arktyki?

    Piątek, 17 marca 2023 (13:46)
    Topniejący lód i globalne zapotrzebowanie na surowce sprawiają, że Rosja chce zabezpieczyć w Arktyce co się da. I to szybciej niż inne, sąsiednie kraje. Do pomocy chętne są Chiny.