Egzoplaneta
Czwartek, 2 listopada 2023 (13:28)
Aktualizacja Środa, 15 listopada 2023 (15:46)
Egzoplaneta, zwana również planetą pozasłoneczną, to planeta znajdująca się poza naszym Układem Słonecznym, krążąca wokół innej gwiazdy. Odkrycie pierwszych egzoplanet pod koniec XX wieku zrewolucjonizowało nasze rozumienie kosmosu, pokazując, że planety podobne do tych w Układzie Słonecznym są powszechne w galaktyce. Badanie egzoplanet pozwala naukowcom na lepsze zrozumienie procesów formowania się planet oraz potencjalnych warunków do życia poza Ziemią.
Egzoplaneta - najważniejsze informacje
Co to jest egzoplaneta?
Egzoplaneta to inaczej planeta pozasłoneczna, czyli taka, która krąży wokół innej gwiazdy niż Słońce. Naukowcy mieli początkowo bardzo duże problemy, co do udowodnienia istnienia egzoplanet. Wynikało to głównie z braku metod badawczych, jak również faktu, że obiekty te odbijają znikomą ilość światła w porównaniu do emitowanego przez ich macierzyste gwiazdy.
Jedną z najsłynniejszych egzoplanet jest Beta Pictoris b, która krąży wokół gwiazdy Beta Pictoris.
Naukowcy w 1981 roku zaobserwowali pociemnienie blasku gwiazdy Beta Pictoris. Zinterpretowano to jako wielce prawdopodobne, że tarczę gwiazdy przysłoniła egzoplaneta poruszająca się po orbicie wokół niej. W 1988 roku potwierdzono natomiast, że wokół gwiazdy Gamma Cephei także krąży masywna egzoplaneta. Odkrycie to poddano jednak dyskusji, a dopiero w 2003 roku potwierdzono zaobserwowany wcześniej obiekt.
Naukowcy w 1981 roku zaobserwowali pociemnienie blasku gwiazdy Beta Pictoris. Zinterpretowano to jako wielce prawdopodobne, że tarczę gwiazdy przysłoniła egzoplaneta poruszająca się po orbicie wokół niej. W 1988 roku potwierdzono natomiast, że wokół gwiazdy Gamma Cephei także krąży masywna egzoplaneta. Odkrycie to poddano jednak dyskusji, a dopiero w 2003 roku potwierdzono zaobserwowany wcześniej obiekt.
Odkrywanie planet krążących wokół gwiazdy innej niż Słońce wymaga zastosowania odpowiednich metod.
Przez bardzo długi czas naukowcy zmagali się z wieloma problemami technicznymi w zakresie badania egzoplanet. Jednak znaczny rozwój technologiczny pozwolił na dużo łatwiejsze prowadzenie różnego rodzaju obliczeń i obserwacji. Efekt Dopplera wykorzystujący zjawisko fizyczne fal pozwolił do marca 2022 roku na odkrycie łącznie aż 992 egzoplanet. Innym sposobem ich poznawania jest obserwacja tranzytów, czyli momentów, w których planeta przechodzi przez tarczę obserwowanej gwiazdy.
Naukowcy klasyfikują planety spoza Układu Słonecznego w nieco odmienny sposób.
Wlicza się do nich tak zwane gorące jowisze, czyli planety wielkościowo przypominające Jowisz, jednak krążące bardzo blisko swoich gwiazd. Z kolei gorące neptuny są planetami przypominającymi Neptun, mają one orbitę zlokalizowaną blisko gwiazdy ich układu. Oprócz wspomnianych egzoplanet naukowcy wyróżniają również planety skaliste i gazowe karły.
Egzoplaneta - Wiadomości
-
Wygląda jak Jowisz i jest blisko Ziemi. Wielka planeta z lodowymi chmurami
Niedziela, 7 czerwca (20:30)Epsilon Indi A b to egzoplaneta, która znajduje się całkiem niedaleko Ziemi. To gazowy świat, który przypomina Jowisza. Planeta została zbadana przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba.... -
Niezwykła egzoplaneta. Z jednej strony chmury, po drugiej czyste niebo
Niedziela, 7 czerwca (16:20)WASP-94Ab to egzotyczna i niezwykła egzoplaneta, która została zbadana poprzez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba. W ten sposób naukowcy stworzyli prognozę pogody dla planety. Rano pojawiają... -
Naukowcy o egzoplanetach. Większość z nich może być "fabrykami sadzy"
Sobota, 6 czerwca (11:10)Naukowcy przeprowadzili badania obejmujące planety pozasłoneczne. Część z nich przypomina Ziemię, ale większość z pewnością nie. Analiza wykazała, że egzoplanety w dużym stopniu mogą... -
Egzoplanety i dziwne wiatry. Astronomowie odkryli tajemniczy wzór
Wtorek, 2 czerwca (15:55)Astronomowie zbadali wybrane egzoplanety i przeprowadzili symulacje obejmujące wiatry na kilku gorących Jowiszach. Teoretycznie powinny one być silne, ale uczeni zauważyli nietypowe... -
Nawet ponad 10 tys. nowych egzoplanet? Przełomowe odkrycie w danych sondy TESS
Poniedziałek, 11 maja (16:55)Sztuczna inteligencja została wykorzystana do prześwietlenia danych z sondy TESS należącej do NASA i znalazła ponad 10 tys. kandydatek na egzoplanety. Wynik jest imponujący, bo dotychczas... -
Niezwykły układ planetarny. Czegoś takiego naukowcy wcześniej nie widzieli
Piątek, 24 kwietnia (15:42)Sonda TESS należąca do agencji NASA odkryła niezwykły układ planetarny. System jest niepodobny do innych, które wcześniej obserwowali astronomowie. TOI 201 ma trzy egzoplanety, które... -
Tutaj może być życie. Wskazano planety z największym potencjałem
Sobota, 28 marca (12:00)Czy Ziemia jest tak bardzo wyjątkowa i tylko tu istnieje życie? Naukowcy uważają, że nie i nadal szukają go w kosmosie. Które planety mogą być zdatne dla organizmów żywych? Wybrano 45... -
Dwie planety zderzyły się ze sobą. Potężna katastrofa
Piątek, 13 marca (11:11)Astronomowie znaleźli dowody wskazujące na potężną katastrofę, do której doszło w odległym układzie gwiezdnym. Dwie egzoplanety zderzyły się ze sobą i miało to miejsce w systemie z...