Epidemia HIV nie ustępuje. WHO zaleca lek, który chroni niemal w 100%
Mimo że niechlubny szczyt przypadał na połowę lat 90., to obecnie liczba nowych zakażeń HIV w ciągu roku od lat nie spada. Szacuje się, że rocznie wirusem zaraża się 1,3 mln osób, a starania, by zmniejszyć tę liczbę do 2025 roku, nie przyniosły efektu. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ma wobec tego nowe zalecenie. Lek antyretrowirusowy lenakapawir, nie do końca poprawnie opisywany jako szczepionka przeciwko HIV, może być wreszcie szansą na przełom.
Spis treści:
- Ten lek chroni przed HIV niemal w 100%. Nowe zalecenie WHO
- Iniekcja lenakapawiru co pół roku wystarczy, aby zapobiec zakażeniu HIV
- Kto jest najbardziej narażony na HIV?
Ten lek chroni przed HIV niemal w 100%. Nowe zalecenie WHO
Epidemia HIV swój szczytowy okres miała w połowie lat 90. XX wieku, kiedy rocznie wirusem zarażało się ok. 3-3,2 mln ludzi. Od tamtego czasu zwiększyła się świadomość ryzyka i liczba ta konsekwentnie spadała, aż do zatrzymania na poziomie ok 1,3 mln nowych zakażeń rocznie w 2022 roku. Tyle też oszacowano w 2024 roku, z czego 120 tysięcy to dzieci. To jednak wciąż o wiele więcej, niż wynosił cel UNAIDS - projektu ONZ, który wspiera działania krajów w walce z HIV i AIDS. Organizacja projektowała spadek rocznej liczby nowych zakażeń HIV do 370 tysięcy.
Mimo wielu wysiłków w obszarach profilaktyki, edukacji i leczenia epidemia HIV nie ustępuje. Od kilku lat panuje stagnacja, dlatego podejmowane są nowe kroki. Światowa Organizacja Zdrowia podczas konferencji IAS 2025 w Rwandzie wydała nowe zalecenia w sprawie profilaktyki HIV. Chodzi o lenakapawir (LEN) w formie zastrzyków, który wykazuje większą skuteczność zarówno od tabletek doustnych, jak i innych leków antyretrowirusowych o krótkim działaniu.
"Choć nie udało się wynaleźć szczepionki na HIV, lenacapavir to najlepsze rozwiązanie: długo działający lek antyretrowirusowy wykazał w testach klinicznych, że zapobiega prawie wszystkim infekcjom HIV wśród osób narażonych" - powiedział dyrektor WHO, Tedros Adhanom.
Iniekcja lenakapawiru co pół roku wystarczy, aby zapobiec zakażeniu HIV
Lenakapawir, sprzedawany pod nazwą handlową Sunlenca, to lek antyretrowirusowy stosowany do zapobiegania zakażeniu HIV. Można go przyjmować w formie tabletki doustnej lub zastrzyku. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła jego iniekcję dwa razy do roku jako formę skutecznej, długotrwałej, przedekspozycyjnej profilaktyki zakażenia HIV (PrEP).
Jak podaje ONZ, na chwilę obecną zastrzyki lenakapawiru nie są szeroko dostępne, a Światowa Organizacja Zdrowia apeluje do rządów, darczyńców i partnerów, by "natychmiast" włączyli LEN do narodowych, łączonych programów zapobiegania HIV. Inne rekomendowane przez WHO środki prewencyjne to codzienne przyjmowanie tabletek, iniekcje kabotegrawiru raz na dwa miesiące oraz dapiwiryna w formie silikonowego pierścienia dopochwowego dla kobiet (ten jednak należy zmieniać co miesiąc).
Kto jest najbardziej narażony na HIV?
"Te nowe zalecenia nadchodzą w krytycznym momencie, jako że wysiłki mające na celu zapobieganie HIV stanęły w miejscu. Zalecenie WHO dotyczące lenakapawiru sygnalizuje zdecydowany krok w kierunku rozszerzenia i zróżnicowania profilaktyki HIV, dając ludziom więcej opcji przejęcia kontroli nad własnym zdrowiem z wyborami, które pasują do ich stylu życia" - czytamy w oświadczeniu WHO.
Dziś największe grupy ryzyka, najmocniej narażone na zakażenie HIV, to sexworkerzy, mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami, osoby transpłciowe, osoby wstrzykujące narkotyki, więźniowie, dzieci i nastolatkowie. Szacuje się, że pod koniec 2024 roku na świecie żyło 40,8 mln nosicieli wirusa HIV, z czego 65% w Afryce. W ubiegłym roku blisko 630 tysięcy ludzi zmarło na AIDS i z innych przyczyn związanych z HIV.
