Egzoplaneta
Czwartek, 2 listopada 2023 (13:28)
Aktualizacja Środa, 15 listopada 2023 (15:46)
Egzoplaneta, zwana również planetą pozasłoneczną, to planeta znajdująca się poza naszym Układem Słonecznym, krążąca wokół innej gwiazdy. Odkrycie pierwszych egzoplanet pod koniec XX wieku zrewolucjonizowało nasze rozumienie kosmosu, pokazując, że planety podobne do tych w Układzie Słonecznym są powszechne w galaktyce. Badanie egzoplanet pozwala naukowcom na lepsze zrozumienie procesów formowania się planet oraz potencjalnych warunków do życia poza Ziemią.
Egzoplaneta - najważniejsze informacje
Co to jest egzoplaneta?
Egzoplaneta to inaczej planeta pozasłoneczna, czyli taka, która krąży wokół innej gwiazdy niż Słońce. Naukowcy mieli początkowo bardzo duże problemy, co do udowodnienia istnienia egzoplanet. Wynikało to głównie z braku metod badawczych, jak również faktu, że obiekty te odbijają znikomą ilość światła w porównaniu do emitowanego przez ich macierzyste gwiazdy.
Jedną z najsłynniejszych egzoplanet jest Beta Pictoris b, która krąży wokół gwiazdy Beta Pictoris.
Naukowcy w 1981 roku zaobserwowali pociemnienie blasku gwiazdy Beta Pictoris. Zinterpretowano to jako wielce prawdopodobne, że tarczę gwiazdy przysłoniła egzoplaneta poruszająca się po orbicie wokół niej. W 1988 roku potwierdzono natomiast, że wokół gwiazdy Gamma Cephei także krąży masywna egzoplaneta. Odkrycie to poddano jednak dyskusji, a dopiero w 2003 roku potwierdzono zaobserwowany wcześniej obiekt.
Naukowcy w 1981 roku zaobserwowali pociemnienie blasku gwiazdy Beta Pictoris. Zinterpretowano to jako wielce prawdopodobne, że tarczę gwiazdy przysłoniła egzoplaneta poruszająca się po orbicie wokół niej. W 1988 roku potwierdzono natomiast, że wokół gwiazdy Gamma Cephei także krąży masywna egzoplaneta. Odkrycie to poddano jednak dyskusji, a dopiero w 2003 roku potwierdzono zaobserwowany wcześniej obiekt.
Odkrywanie planet krążących wokół gwiazdy innej niż Słońce wymaga zastosowania odpowiednich metod.
Przez bardzo długi czas naukowcy zmagali się z wieloma problemami technicznymi w zakresie badania egzoplanet. Jednak znaczny rozwój technologiczny pozwolił na dużo łatwiejsze prowadzenie różnego rodzaju obliczeń i obserwacji. Efekt Dopplera wykorzystujący zjawisko fizyczne fal pozwolił do marca 2022 roku na odkrycie łącznie aż 992 egzoplanet. Innym sposobem ich poznawania jest obserwacja tranzytów, czyli momentów, w których planeta przechodzi przez tarczę obserwowanej gwiazdy.
Naukowcy klasyfikują planety spoza Układu Słonecznego w nieco odmienny sposób.
Wlicza się do nich tak zwane gorące jowisze, czyli planety wielkościowo przypominające Jowisz, jednak krążące bardzo blisko swoich gwiazd. Z kolei gorące neptuny są planetami przypominającymi Neptun, mają one orbitę zlokalizowaną blisko gwiazdy ich układu. Oprócz wspomnianych egzoplanet naukowcy wyróżniają również planety skaliste i gazowe karły.
Egzoplaneta - Wiadomości
-
Przełom w astronomii z udziałem Polaków. "Odkrycie dekady"
Piątek, 2 stycznia (11:05)Planeta swobodna została potwierdzona i "zważona" przez polskich naukowców. Jest to jedno z najważniejszych odkryć astronomicznych w ciągu ostatnich kilku dekad. Przełomu dokonali... -
Niezwykłe egzoplanety. Największe odkrycia roku 2025
Niedziela, 28 grudnia 2025 (17:37)Egzoplanety to planety spoza Układu Słonecznego, których do tej pory odkryto i potwierdzono ponad 6 tys. Rok 2025 również obfitował w ciekawe badania światów pozasłonecznych. Znaleziono... -
Egzoplaneta jak cytryna. Właśnie odkrył ją teleskop Webba
Poniedziałek, 22 grudnia 2025 (14:30)PSR J2322-2650b to niezwykła egzoplaneta, która została odkryta poprzez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba. To bardzo nietypowy świat, który ma kształt cytryny i krąży w pobliżu martwej... -
Niesamowita egzoplaneta. Ma dwa gazowe ogony
Czwartek, 11 grudnia 2025 (20:20)Tylos to egzoplaneta typu gorący jowisz, która znajduje się ponad 850 lat świetlnych od nas. Astronomowie skierowali na nią Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba i zobaczono coś, czego... -
Odkryto system planetarny jak z Gwiezdnych Wojen
Wtorek, 28 października 2025 (17:11)Naukowcy odkryli egzoplanety wielkości Ziemi, które mogą mieć podwójne zachody słońca. Przywodzi to na myśl Tatooine z uniwersum Gwiezdne Wojny. TOI-2267 ma dwie gwiazdy, co nie jest... -
Superziemia odkryta w naszym bliskim sąsiedztwie. Chcą tam szukać życia
Piątek, 24 października 2025 (11:24)GJ 251c to superziemia, która znajduje się niecałe 20 lat świetlnych od Układu Słonecznego. Planeta krąży wokół czerwonego karła i znajduje się w jego ekosferze. To oznacza, że mogą tam... -
Ziemia 2.0 na celowniku agencji ESA. Wkrótce start misji PLATO
Piątek, 17 października 2025 (21:25)PLATO to nowa misja Europejskiej Agencji Kosmicznej, której celem będzie szukanie egzoplanet, czyli planet spoza Układu Słonecznego. Sonda szykowana jest do startu. Jeśli nic nie stanie... -
Ta planeta już jest ogromna i nadal rośnie w rekordowym tempie
Piątek, 3 października 2025 (15:47)Egzoplaneta Cha 1107-7626 to nietypowy świat. Jest to zbuntowana planeta, która nie ma własnej gwiazdy. Ponadto jest rekordzistką pod względem przybierania na masie. Naukowcy oszacowali,...