Trzęsienia ziemi w Polsce. Gdzie sejsmografy pulsują najbardziej?

Ostatnie trzęsienie ziemi w Polsce miało miejsce w okolicach Lubina i było jednym z wielu trzęsień ziemi spowodowanych działalnością górniczą w tym regionie. Przez ostatnie dziesięciolecia dochodziło już do wstrząsów o magnitudzie 2,7-4,9 między innymi w kopalniach w Bełchatowie, Rydułtowach, Polkowicach, Zofiówce, Bytomiu i Katowicach. Niejednokrotnie dochodziło do wypadków z udziałem górników - w tym śmiertelnych. Przyczyną takiego trzęsienia ziemi nie musi być planowana eksplozja. Może to być tzw. tąpnięcie, czyli gwałtowne zniszczenie albo uszkodzenie wyrobiska.

Do trzęsień ziemi spowodowanych działalnością górniczą dochodzi w Polsce praktycznie każdego roku. Naturalne trzęsienia ziemi są w naszym kraju rzadkością. Ostatnio dochodziło do nich m.in. w Czarnym Dunajcu (2004, magnituda 4,7), Żerkowie (2012, magnituda 3,8), Wodzisławiu Śląskim, Prudniku i Bielsko-Białej (2017, magnituda 3,4) czy Polkowicach (2020, magnituda 4,9).

Polska jest zasadniczo rejonem asejsmicznym i pensejsmicznym. Oznacza to, że trzęsienia ziemi wydarzają się rzadko i nie są zbyt intensywne. Czasami wstrząsy dochodzą do Polski z innych państw. Oprócz regionów słynących z górnictwa najbardziej narażone na wstrząsy są regiony górzyste, w tym Karpaty i Sudety.

Czy powinniśmy się spodziewać kolejnego trzęsienia ziemi w Polsce? Zdecydowanie tak, choć najpewniej znów będzie ono wywołane przez człowieka i nie powinno stanowić znaczącego zagrożenia. Może też ponownie dojść do naturalnych wstrząsów.

Silne wstrząsy obudziły w poniedziałek (19 maja) wielu mieszkańców Dolnego Śląska. Aktywność sejsmiczną zarejestrowano dokładnie o 5:46 rano. "Lubin, Kościuszki, aż mnie obudziło", "Dość mocno zabujało pierwsze piętro", "Porządnie zatrzęsło, aby nikomu nic się nie stało" - zgłaszali mieszkańcy, o czym dowiadujemy się z raportu Europejsko-Śródziemnomorskiego Centrum Sejsmologicznego (EMSC).

Według jego danych magnituda wynosiła 3,5. Amerykańska Narodowa Służba Geologiczna (USGS), która także wydała raport, mówi natomiast o wyższej magnitudzie - 4,1. Sejsmometry podały różne wskazania prawdopodobnie z powodu zastosowania różnych metod pomiaru.

Krótkotrwałe, choć wyczuwalne wstrząsy sejsmiczne odczuli przede wszystkim mieszkańcy Lubina i okolic, ale też Żukowic i Głogowa. Epicentrum trzęsienia ziemi zlokalizowano ok. 14 km na północ od Lubina i 31 km na północ od Legnicy, natomiast hipocentrum, czyli ognisko, z którego rozchodzą się fale sejsmiczne, było położone na głębokości zaledwie 1 km (według EMSC). USGS podała z kolei, że trzęsienie ziemi wystąpiło na głębokości 9,3 km, 3 km na południowy wchód od wsi Rudna.

W przypadku głębokich trzęsień ziemi hipocentrum może leżeć nawet ponad 700 km poniżej linii gruntu. Najczęściej jednak (w 85% przypadków) ten punkt znajduje się na głębokości do 70 km. Na Dolnym Śląsku wystąpiło więc wyjątkowo płytkie trzęsienie ziemi.

Jak można było się domyślić, trzęsienie ziemi na Dolnym Śląsku nie powstało z przyczyn naturalnych. Śląsk to region górniczy, w którym niejednokrotnie dochodziło do wstrząsów spowodowanych działalnością człowieka. W tym przypadku były to roboty strzałowe - czyli kruszenie skał za pomocą materiałów wybuchowych - w Zakładach Górniczych Lubin.

Jak poinformował Artur Newecki z KGHM Polska Miedź S.A., prace te były planowane i na miejscu nie przebywali górnicy, dlatego nie byli oni narażeni na niebezpieczeństwo. "Dziś o godzinie 05.46 rano w Zakładach Górniczych Lubin na oddziale G-7 rejon GG-1 miał miejsce wstrząs o energii 1,4 E7J (tzw. siódemka górnicza)" - podał rzecznik z biura prasowego. Mimo że wstrząsy mogły wywołać niepokój, to nie wyrządziły one żadnych szkód, a mieszkańcy są bezpieczni.