Arktyka
Wtorek, 21 listopada 2023 (14:46)
Aktualizacja Wtorek, 12 grudnia 2023 (15:28)
Arktyka to wysunięty najdalej na północ region Ziemi. Otacza on Biegun Północny. Nazwa tego obszaru pochodzi od greckiego słowa Arctos (niedźwiedź) i odnosi się do dwóch konstelacji, czyli Wielkiej i Małej Niedźwiedzicy (Ursa Maior, Ursa Minor).
Arktyka - najważniejsze informacje
-
Elementy:
Arktyka obejmuje Ocean Arktyczny oraz wszystkie wyspy, które są na nim zlokalizowane (w tym Grenlandię oraz Islandię). Części takich krajów, jak Norwegia, Kanada, USA, Rosja, Finlandia, Dania oraz Szwecja również są zaliczane do tego obszaru.
Dolna granica Arktyki jest wyznaczona przez lipcową izotermę wynoszącą +10°C. Odnosi się ona także do obszaru występowania tundry. Powierzchnia Oceanu Arktycznego jest pokryta lodem, który zmienia swój zasięg w ciągu roku. Arktyka w przeciwieństwie do Antarktydy nie jest kontynentem.
Na tym obszarze panuje surowy klimat charakteryzujący się niskimi temperaturami, porywistym wiatrem oraz wszechobecnym śniegiem i lodem. Teren, który nie jest nimi pokryty, porasta tundra.
Naukowcy szacują, że na Arktyce występuje aż 1700 gatunków różnorodnych roślin, glonów oraz grzybów. Faunę reprezentuje natomiast wiele zwierząt. Niekwestionowanym królem Arktyki jest niedźwiedź polarny. Na tym obszarze występują także woły piżmowe, renifery, walenie, lemingi, maskonury oraz foki. Szczególnie ciekawym gatunkiem arktycznego zwierzęcia jest narwal. To bardzo rzadko spotykany morski ssak z charakterystycznymi kłami.
Arktyka jest obszarem bogatym w zasoby naturalne
Przede wszystkim jest to słodka woda, która stanowi około 10% wszystkich jej pokładów na ziemi. Na Arktyce występują także rezerwy ropy naftowej oraz gazu ziemnego. Co ciekawe, nie ma żadnych międzynarodowych ustaleń prawnych, które regulowałyby status tego obszaru.
Lód, którym pokryta jest Arktyka, ma ogromne znaczenie dla utrzymania równowagi klimatycznej na Ziemi. Przede wszystkim reguluje on temperaturę oceanów, a także odbija światło słoneczne, co nieco schładza planetę. Pokrywa lodowa zaczęła się tworzyć się w epoce neogenu (23 mln do 2,58 mln lat temu).
Na wyspie Spitsbergen (największej w Norwegii) położonej na archipelagu Svalbard znajduje się Polska Stacja Polarna Hornsund prowadzona przez Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.
Ludność Arktyki to około 4 000 000 ludzi. W grupie tej znajdują się także rdzenne grupy etniczne, takie jak m.in. Nieńcy, Inuici, Lapończycy oraz Czukcze. Najbardziej zaludnioną częścią Arktyki są okolice Morza Łaptiewów, gdzie mieszka ponad 2 000 000 osób.
Więcej na temat Arktyka
Arktyka - Wiadomości
-
Rozmarzający grunt to wyrok dla tej części Arktyki. Kolosalne szkody
Wczoraj, 4 października (09:10)Topniejąca wieczna zmarzlina staje się realnym zagrożeniem dla infrastruktury części Arktyki. Naukowcy alarmują, że do końca wieku wiele budynków w rejonie Alaska Arctic Slope może ulec... -
Oceany gotują się w zawrotnym tempie. Arktyka i Antarktyda topnieją
Czwartek, 1 października (17:46)Oceany nagrzewają się coraz szybciej, a ich zmiany zaczynają być widoczne w niemal każdym zakątku planety. Nowy raport ponad 100 naukowców pokazuje, że morza nie tylko stają się... -
Wiercili coraz głębiej. Pod ziemią znaleźli nową strefę złota
Wtorek, 29 września (13:46)Wielkie odkrycie w arktycznej tundrze. Seria odwiertów przyniosła bardzo obiecujące wyniki - Kanadyjczycy trafili na nową, bogatą strefę złota w kopalni Goose w regionie Nunavut. Tym... -
Zbadali największy od lat rozpad lodowca w Arktyce. Nieznany mechanizm
Sobota, 26 września (19:00)Od Lodowca Petermanna na Grenlandii oderwała się ogromna góra lodowa wielkości Manhattanu. To największe cielenie arktycznego lodowca od lat. Naukowcy zbadali to zdarzenie i odkryli... -
Tyle lodu zostało w Arktyce. Tegoroczne minimum osiągnięte
Piątek, 25 września (18:05)Arktyczny lód morski osiągnął tegoroczne minimum. 12 września pokrywał około 4,6 mln km kw., co daje jeden z najniższych wyników w całej historii pomiarów satelitarnych. Ostatnie lata... -
Tajemnice Arktyki. Archeolodzy odkryli ślady dawnych mieszkańców Svalbardu
Niedziela, 20 września (13:10)Nowe odkrycia na Svalbardzie dostarczają cennej wiedzy na temat historii osadnictwa w Arktyce. Badaczom udało się m.in. odtworzyć możliwy wygląd jednego z dawnych mieszkańców... -
Arktyczne rzeki łamią znane zasady. Naukowcy nie mogli uwierzyć
Poniedziałek, 7 września (19:33)Zamarznięta ziemia działa jak naturalny klej, który stabilizuje grunt. Eksperymenty przyniosły naukowcom dokładnie odwrotny wynik. W pewnych warunkach osady były wypłukiwane nawet... -
Rekordowe złoża w Arktyce. Wyspa Disko jest wyjątkowa
Niedziela, 6 września (15:26)Na arktycznej wyspie odkryto coś, czego niemal nie spotyka się w takiej formie na Ziemi. Co więcej, nie występuje tam w śladowych ilościach, lecz tworzy rekordowe skupiska. Chodzi o...